Kaal scheren van een kat voor het gemak? Een absolute NO-GO
“Kan je mijn kat even korter of kaal scheren?”
Het is een vraag die ik regelmatig krijg, vaak met redenen zoals:
- “Ik word gek van al die haren in huis”
- “Het is niet hygiënisch”
- “Dan kan ik het beter bijhouden”
- “Dan heeft hij het niet zo warm in de zomer”
- “Het groeit dan weer mooi gelijkmatig aan”
- “We hebben een baby, die losse haren zijn niet handig”
- “Dan beginnen we weer met een schone lei”
Helaas gaan deze redenen voorbij aan één heel belangrijk punt: het welzijn van de kat.
Een kattenvacht is veel meer dan alleen fijn om lekker te aaien. Het is een belangrijk onderdeel van het lichaam. Het volledig scheren verstoort meerdere belangrijke functies en kan leiden tot stress, gezondheidsproblemen en gedragsveranderingen.
Zijn kattenharen echt onhygiënisch?
Haren zijn van nature namelijk niet onhygiënisch. Ze kunnen wel vuil en vet vasthouden als ze niet regelmatig verzorgd worden, maar laat een kat daar nu juist een expert in zijn. Katten besteden een groot deel van hun dag aan het wassen en onderhouden van hun vacht.
Waarom heeft een kat zijn vacht nodig?
- Isolatie: koel in de zomer, warm in de winter
In een gezonde vacht zit er lucht tussen de haren, en die luchtlaag heeft een isolerende functie. Dit helpt een kat om warm in de winter en koel in de zomer te blijven.
–> Scheren haalt deze natuurlijke bescherming weg.
- Bescherming tegen zon, regen en andere weersinvloeden
Zonder vacht staat de huid direct bloot aan regen, sneeuw maar ook UV-straling. Dit laatste vergroot het risico op verbranding en huidkanker.
- Bescherming tegen verwondingen en letsel
De vacht werkt als een soort buffer (extra laag) tegen krabben, beten, takken, scherpe randen en insectenbeten.
–> Zonder deze laag is de huid veel kwetsbaarder. - Tastzin: hoe een kat zijn omgeving voelt
De huid van een kat zit vol zenuwuiteinden, met name rond de haarzakjes. Hiermee voelt een kat trillingen, luchtverplaatsing en subtiele aanrakingen.
–> Wanneer je de vacht verwijdert, verstoor je deze zintuiglijke functie, wat kan leiden tot onzekerheid. - Communicatie: wat de vacht van je kat vertelt
Een kat gebruikt zijn vacht om te communiceren. Denk aan: haren overeind zetten bij angst of subtiele rimpelingen bij stress of irritatie.
–> Bij een geschoren kat verdwijnen deze signalen grotendeels. - Huidgezondheid en natuurlijke bescherming
Tijdens het wassen verspreidt een kat talg over de vacht, wat zorgt voor hydratatie, bescherming tegen bacteriën en een gezonde huidbarrière.
Bij scheren beschadig je de huid (microscopisch), vergroot je de kans op infecties en kan de vacht anders of slechter teruggroeien. - De vacht als spiegel van gezondheid van je kat
Een gezonde, glanzende vacht is een teken van een goede algehele gezondheid. Veranderingen zoals: een doffe vacht, vettige vacht, klitten of haaruitval kunnen duiden op onderliggende medische problemen.
–> Zonder vacht mis je deze signalen volledig.
Wat zijn de nadelen van een kat volledig scheren?
- Stress en onzekerheid na het scheren
Veel katten voelen zich letterlijk niet meer lekker in hun vel zonder vacht. Dit kan leiden tot stress, onzekerheid, verstoppen of agressie.
–> Gedragsproblemen komen vaak voor na het scheren. - Problemen met andere katten in huis
Andere katten herkennen een geschoren kat soms niet meer door een andere geur en ander uiterlijk.
–> Dit kan leiden tot spanningen of conflicten. - Verandering van de vachtstructuur
Bij katten met een ondervacht kan scheren zorgen voor een snellere en vollere groei van ondervacht, een doffere of stuggere vacht of meer kans op klitten in de toekomst. - Kou en verhoogd energieverbruik
Zonder vacht moet het lichaam harder werken om warm te blijven. Het gevolg is het sneller koud hebben en hoger energieverbruik. - Extra voedingsbehoefte voor haargroei
Na het scheren moet het lichaam een veel nieuwe vacht aanmaken. Daarvoor zijn extra voedingsstoffen nodig zoals: eiwitten (keratine), omega 3 en 6 en vitamines en mineralen.
–> Zonder goede voeding groeit de vacht slechter terug.
Wanneer is een kat scheren wél nodig?
Hoewel het in de meeste gevallen niet nodig of wenselijk is om een kat volledig te scheren, zijn er wel degelijk situaties waarin dit de beste of zelfs enige optie is.
- Ernstige klitten of vervilte vacht
Bij vervilting en ernstige klitten kan de huid niet meer ademen en gaan smetten, verdwijnt de isolerende werking en ervaart de kat pijn.
–> Scheren is dan de meest katvriendelijke oplossing. - Medische redenen
Bijvoorbeeld: huidaandoeningen, parasieten zoals ringworm of vastzitten haarballen in maag-darmkanaal.
–> Dit gebeurt in overleg met een dierenarts. - Extreem moeilijke vachten die niet te onderhouden zijn
Sommige vachten blijven ondanks goede verzorging problematisch. In zulke uitzonderlijke gevallen kan eerder volledig scheren uiteindelijk de meest haalbare oplossing zijn om het welzijn van de kat te waarborgen. - Katten die vachtverzorging niet toelaten
Als narcose nodig is voor vachtverzorging, kan gekozen worden om de vacht te scheren om het aantal keren narcose te beperken.
“Bezint eer ge begint”
Denk goed na voordat je een kat neemt.
Een kat kan je leven enorm verrijken, maar brengt ook verantwoordelijkheid met zich mee. En…heel veel haren.
Zeker bij langharige katten hoort vachtverzorging er gewoon bij.
Dat is geen probleem dat je “oplost” met een scheerapparaat.
Kun je je daar toch niet in vinden, dan zeg ik, met het welzijn van de kat als belangrijkste uitgangspunt, heel eerlijk: kies dan liever voor een pluche knuffelkat.
Mijn visie als trimster
Ik werk vachtbesparend en katvriendelijk. Dat betekent dat ik altijd kies voor wat het beste is voor de kat, niet voor het gemak van de eigenaar.
Wil je je kat toch kaal of kort laten scheren? Dan ben ik daar niet de juiste persoon voor.
Maar wil je hulp bij klitten, vachtverzorging en een gezonde, onderhoudbare vacht van iemand met een deskundige en professionele visie? Dan help ik je graag!
