Ik denk dat ik dit het beste kan uitleggen aan de hand van mijn ervaring met Ollie. Ollie was mijn lieve Maine Coon, die uiteindelijk de mooie leeftijd van 15 jaar heeft bereikt. Zijn vacht was altijd makkelijk te onderhouden; hij had nooit last van klitten.

Toen Ollie ruim 13 jaar was en heerlijk bij mij op schoot lag te knuffelen, voelde ik tijdens het aaien ineens een klit op zijn heup .Dat was vreemd, want hij had nooit last van klitten. Vanaf dat moment ben ik hem in de gaten gaan houden. Het viel mij op dat hij soms mis sprong en moeilijker uit zijn mandje kwam.

Wetende dat katten pijn ontzettend slecht laten zien, wilde ik weten wat er aan de hand was. We hebben röntgenfoto’s gemaakt en helaas zagen die er niet goed uit. Ollie had flink last van spondylose.

Spondylose is een vorm van artrose waarbij er botvorming ontstaat tussen de ruggewervels. Dit zorgt voor stijfheid, zenuwbeknelling, bewegingsproblemen en pijn. Dat was dus de reden dat Ollie nu klitten kreeg, de pijnlijke plekken op zijn lichaam kon hij niet meer goed wassen.

Dus als je merkt dat je kat opeens klitten krijgt, vooral op plekken zoals de heupen of rug, kan dat een belangrijke aanwijzing zijn. Vachtproblemen kunnen soms het eerste zichtbare signaal zijn dat je kat lichamelijke klachten heeft.

Waardoor wordt artrose bij een kat veroorzaakt?

Artrose is slijtage van het gewricht waarbij vooral het kraakbeen is aangetast. Hierdoor kan er extra botvorming ontstaan, waardoor de mobiliteit van het gewricht verder wordt beperkt.
Even een belangrijk weetje: artritis en artrose worden vaak door elkaar gehaald. Artritis is een ontsteking van het gewricht, wat ook bij artrose kan ontstaan maar dus wel iets anders is.

Omdat artrose bij een kat veroorzaakt wordt door slijtage, is ouderdom de meest belangrijke oorzaak. Ook bij mijn Ollie was dat zo. Maar ouderdom is niet de enige oorzaak. Ook genetische aandoeningen kunnen een rol spelen, zoals bij de Scottish Fold, waarbij erfelijke afwijkingen aan het kraakbeen voorkomen. Andere oorzaak kunnen zijn: onderliggende ziektes, aangeboren afwijkingen of een trauma, zoals een ongeval of val.

Hoewel er bij katten nog niet heel uitgebreid onderzoek naar is gedaan, wordt ook gedacht dat overgewicht een rol speelt. Extra kilo’s belasten de gewrichten, wat slijtage kan versnellen.

Hoe herken je artrose bij je kat?

Wanneer een oudere kat bij mij in de trimsalon komt, vraag ik altijd even hoe het gaat. Vaak krijg ik dan een antwoord als: “Heel goed hoor! Nog altijd even lief, eet en drinkt goed, wil nog steeds naar buiten en doet zijn dingetje”.
Maar zodra de kat uit het mandje stapt, zie ik het soms al: het bewegen gaat niet soepel. Als ik dit benoem, hoor ik vaak: “O, maar als hij pijn heeft, dan zou ik het wel merken hoor”.

En wees eens eerlijk, denk jij ook dat je het meteen zou zien als je kat pijn heeft? Waarschijnlijk wel en dat is ook niet zo gek. Ik had het ook niet gelijk in de gaten bij Ollie. Katten zijn nu eenmaal meesters in het verbergen van pijn.

Artrose bij je kat ontstaat niet van de ene op de andere dag, het sluipt er langzaam in. Daarom zijn de symptomen vaak subtiel en is het belangrijk om goed te letten op veranderingen in gedrag. Observeer je kat eens bewust en kijk of je één of meerdere van deze signalen herkent:

Veranderingen in wasgedrag

• Wast je kat zich nog regelmatig? En wast hij dan ook de achterkant? Door stijfheid of pijn kunnen ze vaak hun rug, heupen of achterpoten minder goed bereiken. Hierdoor kan de vacht daar vetter worden, gaan klitten of zelfs vervilten.
• Soms zie je juist het tegenovergestelde: je kat gaat obsessief likken of zelfs bijten op de plekken die pijnlijk zijn, wat kan leiden tot kale plekken.

Verandering in bewegen

• Minder springen of niet meer springen op bijvoorbeeld de vensterbank, bank of tafel
• Mis springen of aarzelen voordat hij ergens op- of afspringt
• Stijver lopen, vooral direct na slapen of rusten
• Minder of geen traplopen
• Minder spelen of geen “gekke 5 minuten” meer
• Minder naar buiten of minder ver van huis, blijft meer
• Minder krabben aan de krabpaal of meubels

Nagels

• Hoe zien de nagels er uit? Door minder bewegen slijten de nagels niet goed af. Hierdoor worden ze langer en dikker en kunnen ingroeien in het voetzooltje.

Verandering in slaappatroon

• Valt het op dat je kat meer slaapt. Pijn kost energie, en katten met pijn slapen vaak meer om te herstellen.

Gedragsveranderingen

• Is je kat sneller geïrriteerd, prikkelbaar of zelfs agressiever? Je kan dit merken als je hem aanraakt op pijnlijke gebieden of bij optillen. Maar ook uit het niets agressiever op jou of andere dieren in huis reageren kan voorkomen. Pijn is een veelvoorkomende oorzaak van agressie.
• Gedraagt je kat zich angstiger of onzekerder? Sommige katten trekken zich meer terug, zoeken rustigere plekken op (zoals zolder), terwijl ze daar voorheen nooit veel kwamen.

Problemen rond de kattenbak

• Vind je weleens een drolletje of plasje naast de kattenbak? Het kan zijn dat de rand van de bak te hoog is geworden voor je kat om zonder pijn in en uit te stappen.

Wat ik merkte bij Ollie

Bij Ollie zag ik dat hij zich nog regelmatig waste, maar….de achterkant sloeg hij over. Precies daar, op zijn heupen, ontdekte ik ook de eerste klit. Later werd zijn vacht aan de achterkant ook vetter.

Ook viel het me op dat hij niet meer op zijn favoriete vensterbank bij het zijraam lag. Daar was hij voorheen vaak te vinden. Op de bank springen deed hij nog wel, maar daarbij gebruikte hij veel meer zijn voorpoten om zich omhoog te trekken. En als hij uit zijn mandje kwam, dan leken de eerste paar passen wat onzeker. Spelen en krabben aan de krabpaal deed hij tot het eind, alleen ging het allemaal wat onhandig.

Vooral de nagels van zijn achterpoten waren langer, die sleet hij duidelijk minder af. Logisch want hij had moeite met springen.

Bij het verschijnen van de eerste zonnestralen, lag hij vaak heerlijk in de zon te slapen. Een echte zonaanbidder. Pas tegen het eind zag ik hem echt meer slapen, maar dan niet meer in de zon. Hij lag nu liever in zijn mandje in een rustig hoekje. Ik had niet het idee dat dit uit angst of onzekerheid kwam, maar omdat het een fijn, rustig plekje was waar hij ongestoord kon slapen.

Optillen moest ik met beleid doen, anders deed ik hem pijn. Dat de gehele achterkant gevoeliger was, merkte ik vooral als ik hem ging kammen. Nu was hij daar nooit echt een fan van, maar er kwam nu ook af en toe een grommetje uit hem.

Pas tegen het eind kon hij onaardig doen tegen mijn andere katten. Die begrepen de boodschap van hem en lieten hem met rust.

Ondanks de aanpassing aan de kattenbak, lagere instap, geen klepje of deksel, zag ik tegen het eind dat hij af en toe naast de bak poepte. Plassen deed hij gelukkig nog wel in de bak.

Zo zie je: ook bij Ollie waren niet alle veranderingen even duidelijk. Vaak gaat het om kleine signalen. Het is vooral observeren wat jouw kat anders doet dan voorheen.

Wat kun je doen bij artrose bij je kat?

Artrose is helaas niet te genezen, maar met de juiste behandeling kun je het proces wel vertragen en vooral de pijn aanzienlijk verminderen. En ik denk dat het inmiddels wel duidelijk is geworden dat er absoluut iets aan de pijn gedaan moet worden! Het niet zien van de pijn bij je kat wil niet zeggen dat het er niet is.

Doe je niets, dan wordt het sowieso erger. Door de pijn zal je kat minder gaan bewegen en neemt de spiermassa af, hierdoor verergeren de klachten.

Naast het geven van pijnstilling kun je gelukkig nog meer doen om je kat met artrose te ondersteunen::

• Goede voeding dat rijk is aan glucosamine, chondroïtine en visolie. Deze stoffen ondersteunen het gewrichtskraakbeen. Eventueel kun je dit aanvullen met voedingssupplementen.
• Optimaal lichaamsgewicht, dit voorkomt overbelasting van de gewrichten.
• Aanpassen van de leefomgeving van je kat
  – Een kattenbak met lage instap, groot genoeg en mogelijk zonder deksel of klepje.
  – Zorg voor opstapjes naar bank, bed, favoriete ligplekjes, vensterbank, etc.
  – Bied voldoende zachte, comfortabele rustplekken aan, zoals mandjes en kleedjes.
  – Zet water- en voerbakjes op makkelijk bereikbare plekken.
• Voldoende beweging. Beweging houdt de gewrichten soepel. Speel op rustige, ontspannen manier met je kat, zodat hij in beweging blijft zonder zichzelf te forceren.
• Alternatieve therapieën zoals fysiotherapie, acupunctuur of osteopathie.
• En vergeet vooral niet je kat te helpen met zijn vacht. Kam of borstel regelmatig de oude vacht eruit en verwijder de klitten. Bij een vettige vacht kan je gebruik maken van speciale droogshampoo.

Mijn ervaring met ollie

Toen Ollie de diagnose spondylose kreeg, ging het in eerste instantie steeds slechter met hem. Ondanks de pijnstilling en aanpassingen in huis, bleef ergens op springen een uitdaging voor hem. Vaak lukte dit niet en hij zakte door één van zijn achterpootjes heen. Voor mij was het duidelijk dat als dit zo bleef, het geen katwaardig leven voor Ollie was.

We zijn verder gaan zoeken, hebben de medicatie aangepast en zijn gestart met alternatieve therapie (osteopathie en acupressuur). En dat hielp! Hij kon weer zijn dagelijkse dingen doen zoals op de vensterbank klimmen, ommetjes in de tuin maken en de trap weer opkomen.

Al die tijd heb ik zijn vacht verzorgd, want dat kon hij zelf niet meer. Regelmatig kammen, kleine klitten verwijderen en met droogshampoo zijn vettige vacht “wassen”.

Dankzij deze zorg heeft hij nog een mooie 1,5 jaar kunnen genieten. Twee maanden na zijn 15^e verjaardag was het op en heb ik afscheid van hem moeten nemen. Maar ik ben ontzettend dankbaar voor de extra tijd die we hebben gehad.

Denk je dat jouw kat last heeft van artrose? Maak dan een afspraak bij je dierenarts om dit na te laten kijken. Zie je dat je kat zijn vacht ook niet meer goed verzorgt? Ik help jouw kat in de trimsalon en geef advies hoe je dit thuis het beste kan doen!